...GORZÓW WIELKOPOLSKI - jedna z dwóch stolic województwa lubuskiego, przystań nad Wartą pełna różnorodności i atrakcji turystycznych... 
www.gorzow.pl 

Gorzow_Wielkopol_TP_6412_20100618.jpg

Przejeżdżając obwodnicą Gorzowa Wielkopolskiego, zza okien samochodu roztacza się panorama pięknego miasta. Dla takiego widoku warto zboczyć z drogi i zajechać do piastowskiego grodu.

Dziś Gorzów Wielkopolski jest oazą zieleni tryskającą wodą. Miasto ma aż 9 parków miejskich i 8 fontann, do tego 4 mosty nad Wartą, 10 nad Kłodawką i 2 nad Kanałem Ulgi. Niestety Gorzów był bardzo zniszczony w czasie wojny, a jego odbudowa w latach 60. XX wieku, nie uwzględniła historycznego układu Starego Miasta i średniowiecznego układu uliczek. Ze średniowiecza przetrwały: zewnętrzny obrys Starego Miasta i stutrzydziestometrowy fragment murów obronnych o wysokości 4,5 metra z czterema basztami łupinowymi. W XIV wieku Gorzów otrzymał dodatkową ochronę. Zapewniała ją fosa wodna, kamienne mury obronne z 32. czatowniami oraz bramami: Santocką, Młyńską i Mostową. Barierę tę pokonał dopiero król szwedzki Karol Gustaw.

Szczęśliwie przetrwała w Gorzowie większość zabytkowych kamienic Nowego Miasta. Pośród pięknych eklektycznych budynków, ozdobionych detalami architektonicznymi, najpiękniejsza w Gorzowie jest kamienica mieszczańska z 1908 roku przy ulicy Łokietka 17. Fasada tej secesyjnej kamienicy ozdobiona jest miękkimi liniami, dekoracją i ornamentyką rośliną.

Z zabytków sakralnych Gorzowa, pierwszorzędne znaczenie ma wczesnogotycka katedra - Kościół Mariacki, z dobudowaną 200 lat później pięciokondygnacyjną wieżą. Na górze wieży był pokoik strażnika miasta. Kościół szczyci się częściowo zachowanymi murami romańskimi. Jako kościół - twierdza łączył funkcje sakralne i obronne. Wewnątrz najcenniejsza jest grupa pasyjna, umieszczona na belce tęczowej oraz tryptyk ze sceną ukrzyżowania w części centralnej kościoła. Witraże wstawione z okazji tysiąclecia chrztu Polski, rozjaśniają wnętrze kolorowym światem.

Główna siedziba Muzeum Lubuskiego mieści się w eklektycznej, dwukondygnacyjnej willi, pokrytej dachem mansardowym z facjatkami. Wejście do muzeum ozdobione jest dekoracyjnym portalem zwieńczonym trójkątnym naczółkiem. Budynek jest bogato zdobiony detalami architektonicznymi wykonanymi z piaskowca. Z oryginalnego wyposażenia willi zachowały się dwa kominki, ażurowa balustrada, drzwi i boazerie. Willa stoi pośród efektownego ogrodu dendrologicznego, w którym rosną rodzime cisy, dęby, klony, lipy i wiązy oraz egzotyczne mahonie i złotliny japońskie, jodły kalifornijskie i koreańskie, wierzby mandżurskie i różaneczniki fioletowe. Wiosną w ogrodzie olśniewają kwitnące magnolie: japońskie, pośrednie i gwiaździste.

Pośród zieleni ogrodu znajdziemy resztki fortyfikacji z okresu wojen napoleońskich i grobowiec megalityczny kultury amfor kulistych sprzed około 4000 lat. Grobowiec był miejscem pochówku 17. osób, uposażonych w niezbędne po drugiej stronie drobiazgi: siekierki, dłuta i toporek, dwa kły dzikiej świni, ozdoby bursztynowe, z których przetrwały kawałki i gliniany pucharek.

Budynek dawnego spichrzu z XVIII wieku jest wysokiej klasy zabytkiem sztuki ciesielskiej. Parter spichrza jest murowany, kondygnacje są drewniane o konstrukcji szachulcowej z wypełnieniem, wykonane w technice ryglowej. Całość konstrukcji wsparta jest na masywnych drewnianych słupach. Dla ułatwienia przeładunku i transportu zboża, w ścianach parterowych spichrza umieszczono osiem bram na plac transportowy. Dziś pracę spichrza prezentuje wystawa Dzieje Gorzowa. Od pradziejów do współczesności.

Do zabytkowej zabudowy Gorzowa Wielkopolskiego należy też stojąca w parku willa Maxa Bahra złożona z dwóch budynków: secesyjnego, dwukondygnacyjnego pałacyku nakrytego dachem mansardowym i eklektycznej willi. Ozdobą budynku jest wieża z hełmem z latarnią i dwa ryzality.

Eklektyczna, trzykondygnacyjna willa Pauckscha ozdobiona jest ośmioboczną wieżą i tarasem z fontanną z figurami rozbawionych dzieci. Pałacyk stoi pośród parku, gdzie warto zobaczyć dwa wozy cygańskie. Wewnątrz pałacu możemy podziwiać dwukondygnacyjny holl ozdobiony boazeriami i rzeźbionym sufitem. Zachowały się też oryginalne kominki oraz buduar pani i gabinet pana domu. Ośmioboczny pokoik pod wieżą jest biblioteką.

Pomiędzy wzgórzami morenowymi na skraju osiedla Słonecznego, za bramą w kształcie arkady, co najmniej od 1723 roku jest kirkut z 300. macewami. Cień macewom dają dwa wysokie na 20 metrów dęby szypułkowe o obwodach 430 i 340 cm, oraz lipa krymska, żywotnik wschodni i jesion wyniosły.

Do centrum Gorzowa zajechał dwukrotny mistrz Polski - Edward Jancarz na żużlowym motocyklu. Co roku w Gorzowie organizowany jest memoriał ku pamięci legendarnego żużlowca Edwarda Jancarza.

Spacerując Bulwarem Nadwarciańskim, mijać będziemy pomnik pionierów, przybyłych do Gorzowa po 1945 roku. Innym ciekawym pomnikiem w Gorzowie jest rzeźba Szymona Giętego, gorzowskiego kloszarda. Szymona w Gorzowie zna każdy, nawet jeśli nie osobiście, to z opowiadania, których o Szymonie krąży po Gorzowie bez liku. Szymon był kapitanem statku, albo wielkim inżynierem budującym mosty. Miał wózek i wiernych przyjaciół: kawkę, lisa i puchacza oraz kilka psów i kotów. Papuga Szymona nosiła nakręcany zegarek. Szymon w Gorzowie zajmował się ulepszaniem świata. Malował wróble na żółto i mówił, że to kanarki, a 1 maja, ku uciesze gorzowian, paradował z wózkiem pełnym złomu pod trybuną notabli.

Dość nietypową pamiątką jest Kapsuła Pamięci, która zawiera przedmioty typowe dla naszych czasów. 2 lipca 2008 roku została zalutowana i spoczęła na Placu Grunwaldzkim

Zobacz: portal Gorzowa Wielkopolskiego

Zapisz się do newslettera