...RZESZÓW - stolica województwa podkarpackiego, stanowiąca centrum ekonomiczne, akademickie, kulturalne i rekreacyjne południowo-wschodniej Polski... 
www.rzeszow.pl 

Rzeszow_rynek_017_TP.jpg

W Rzeszowie już w neolicie było gwarno. Teren dzisiejszego Starego Miasta w Rzeszowie był dużym grodem. Początek Rzeszowa wyprzedził więc prawo lokacji. Rozwinięty już Rzeszów otrzymał przywilej i prawa miejskie od króla Kazimierza Wielkiego w dniu 19 stycznia 1354 roku. W XV wieku pożar obrócił Rzeszów w pogorzelisko. Odbudowę i szybki rozwój Rzeszów zawdzięcza licznym przywilejom otrzymanym po pożarze. W 1591 powstał ratusz, a w 1600 ruszyła budowa zamku, by w marcu 1684 roku ugościć króla Jana III Sobieskiego. Rzeszowski zamek wybudował Mikołaj Spytek Ligęza. Magnat i ówczesny właściciel Rzeszowa. W 1620 rozbudował go w stylu palazzo in fortezza. Dziś, iluminowana nocą wieża zamkowa oraz wysokie skrzydło, nieodzownie kojarzą się z architekturą Zamku Królewskiego w Warszawie.

Mikołaj Spytek Ligenza herbu Półkozic, dzięki swojemu pierwszemu z trzech małżeństw, stał się właścicielem Rzeszowa i okolicznych wsi. Mikołaj Spytek był dobrym gospodarzem, dbał o włości i wykreował Rzeszów.

Rynek w Rzeszowie to centralna cześć Starówki. Pośrodku rynku, jak samotny okręt, stoi reprezentacyjny budynek ratusza z XVI wieku. Ratusz zdobi rynek, będąc najbardziej charakterystycznym budynkiem w Rzeszowie.

Klasycystyczny Dom Polonii na rzeszowskim rynku, kryje w swych podziemiach tajemnicę rodem ze średniowiecza. Ceglano-kamienne mury i sklepienia ostrołukowe, gotyckie nadproża 10. piwnic i 7. innych pomieszczeń, pochodzą z przełomu XV i XVI wieku. Spod kamienicy, szerokim korytarzem z cegły wiedzie droga pod płytę rynku. Dziś korytarze pod Rzeszowem, stanowią Podziemną Trasę Turystyczną, na którą składają się 34 piwnice, położone do 10. metrów pod ziemią, wybudowane w okresie od XV do XX wieku. Pierwotnie piwnice pełniły funkcje magazynów dla towarów legalnych i tych trochę mniej oficjalnych, tudzież sklepów i zakładów produkcyjnych oraz schronów dla mieszkańców w przypadku zagrożenia z zewnątrz. Dziś, 213 metrów ceglanych korytarzy pod Rzeszowem, uzupełnionych wystawami historycznymi i mrocznymi legendami wieków średnich, jest główną atrakcją turystyczna Rzeszowa. W podziemiach czekają na nas znaki minionych wieków: ślady pożarów na średniowiecznych murach, żelazne kraty i zawiasy nie do końca wiadomego przeznaczenia oraz tajne przejścia. Dodając do tego wystawę zbroi rycerskich i uzbrojenia, można rzec, że podziemia Rzeszowa to istny wehikuł czasu.

Salonem Rzeszowa jest Paniaga. Promenada Rzeszowa, czyli ulica dawniej Pańska, a dziś 3 Maja. Zabudowa tej reprezentacyjnej ulicy przetrwała wojnę, ale uległa uproszczeniom architektury lat 50. XX wieku. Jakby dla kontrastu, o niegdysiejszym pięknie Rzeszowa, przypominają 4 kamienice z przełomu XVIII i XIX wieku i budynki dawnego konwentu Pijarów.

Z zabytków sakralnych Rzeszowa obowiązkowym jest kościół parafialny świętych Stanisława i Wojciecha. Popularna w Rzeszowie fara, istniała w tym miejscu już w 1363 roku. Niestety, Rzeszów wyjątkowo często ulegał płomieniom pożarów. Wielki pożar zniszczył miasto około 1427 roku. Kolejny, odnotowany przez kroniki wielki ogień, wybuchł w 1621 roku, po którym Rzeszów ze zgliszczy podnosił niezniechęcony Mikołaj Spytek Ligenza. Jego staraniem odbudowano kościół farny już dwa lata po ostatnim pożarze. Gotyckie prezbiterium fary jest zdecydowanie wcześniejsze. Wnętrze kościoła wypełnia ołtarz główny z 1730 roku i rokokowa ambona zdobiona bogato rzeźbieniami. Ołtarze boczne są drewniane i, jak na barok przystało, zdobione bogato rzeźbami i złoceniami.

W Rzeszowie na odpust tylko do klasztoru Bernardynów. Klasztor, wraz z kościołem Wniebowzięcia Najświętszej Panny Marii, stanowią zabytkowy zespół klasztorny z XVII wieku, z fundacji oczywiście Mikołaja Spytka Ligenzy. Wyposażenie kościoła pochodzi w znacznej większości z XVIII wieku, ale ołtarz główny jest datowany na 1. połowę XVII wieku. Renesansowy, zdobiony rzeźbami ołtarz wykonany jest z drewna, alabastru i marmuru. W kaplicy kościelnej warto zwrócić uwagę na dwa rokokowe posągi: Mojżesza i Melchizedeka. W imponujących grobowcach, godnych królewskiego rodu pomnikach, spoczywają doczesne szczątki części rodziny Ligenzów.

Historia nie oszczędzała synagog w Polsce, ale w Rzeszowie przetrwały dwie. Synagoga Staromiejska, zwana Małą, zbudowana w 1660 roku, której częścią jest baszta - fragment murów obronnych Rzeszowa. Synagoga jest niewielkim, ale urokliwym renesansowym budynkiem z kamieni łamanych i przetykanych cegłą. Renesansowa, z elementami baroku jest Synagoga Nowomiejska, zwana Dużą, pochodząca z przełomu XVII i XVIII wieku.

Aleja Pod Kasztanami to miejsce zarezerwowane dla secesji. Przy alei zachwyca bogatymi zdobieniami frontu willa numer 6 z 1903 roku. Elewację willi zdobi popiersie Adama Mickiewicza. Wille numer 8 i 10 zostały zbudowane w stylu szwajcarskim, według projektu Teofila Tekielskiego. Ta druga, pod numerem 10, zwana jest również Willą pod Sową i stoi przy alei od 1900 roku.

Miło spojrzeć na strojną willę - zameczek z frontonem ozdobionym sgraffito z zegarem słonecznym. Tarcza zegara to słońce. Zegar jest bogato zdobiony rysunkami oraz swoistym memento: widzisz godzinę, nie znasz godziny.

Rzeszowskie atrakcje są warte odwiedzin!

Zobacz: portal Rzeszowa

Zobacz wybrane atrakcje Rzeszowa

Zapisz się do newslettera