...ŚWIĘTOKRZYSKIE - to pełne uroku województwo z Górami Świętokrzyskimi i parkiem narodowym (Świętokrzyski); Świętokrzyskie to tradycje pustelników i zakonników, pradawne legendy i dinozaury, a także malownicze miasteczka, wiele zabytków i znane uzdrowiska; stolicą regionu są Kielce...

Park Etnograficzny w Tokarnii - Klasterturystyczny.jpg

Czarodziejsko-świętokrzysko

Województwo świętokrzyskie położone jest w południowo-wschodniej części Polski i graniczy z sześcioma województwami: mazowieckim, lubelskim, podkarpackim, małopolskim, śląskim i łódzkim. Stolicą województwa są Kielce. Świętokrzyskie zajmuje obszar o powierzchni ponad 11 700 km². Góry Świętokrzyskie stanowią charakterystyczny element krajobrazu regionu świętokrzyskiego.

Świętokrzyskie prawie w całości (z wyjątkiem jednej dzielnicy Sandomierza) położone jest w lewostronnej części dorzecza Wisły. W regionie świętokrzyskim  krajobraz fałduje się i wygina tworząc malownicze Góry Świętokrzyskie, które obejmują Świętokrzyski Park Narodowy. Świętokrzyskiemu uroku dodają gołoborza i czarownice, a przyroda jest tu tak wspaniała, że utworzono aż 9 parków krajobrazowych, 21 obszarów chronionego krajobrazu i 72 rezerwaty przyrody.
Świętokrzyskie ma dwa zamki – trzynastowieczne Chęciny podobne do korony królewskiej i siedemnastowieczny Krzyżtopór, architekturą nawiązujący do kalendarza, ma 4 wieże, 12 sal, 52 pokoje i 366 okien, z których jedno zamurowywano w latach przestępnych.

W miejscowości Tokarnia warto wstąpić do skansenu, gdzie można podziwiać najcenniejsze zabytki budownictwa wiejskiego oraz małomiasteczkowego Kielecczyzny. W skansenie odbywa się doroczny Świętokrzyski Jarmark Agroturystyczny

Świętokrzyskie to także Ciekoty, wieś rodzinna Stefana Żeromskiego i Oblęgorek z pałacykiem Henryka Sienkiewicza. Nagłowice zapraszają do dworku Mikołaja Reja.

Tylu pisarzy ukochało świętokrzyskie, że utworzony tu został Szlak Literacki z trzema pętlami. Pierwsza Pętla Kielecka rozpoczyna się w Skarżysku-Kamiennej i biegnie przez Suchedniów, Oblęgorek, Strawczyn, Kielce, Leszczyny, Ciekoty, Świętą Katarzynę, aż do Bielin. Drugą jest Pętla Ponidziańska, która prowadzi z Nagłowic przez Jędrzejów, Pińczów, Busko-Zdrój do Wiślicy. Trzecia Pętla Sandomiersko-Ostrowiecka wiedzie z Dołów Biskupich przez Bodzechów, Dwikozy, Sandomierz do Klimontowa.

Świętokrzyskie tworzą miejscowości: Sandomierz, Jędrzejów, Opatów, Ćmielów, Wiślica, oraz polskie Carcassonne czyli Szydłów i oczywiście Pacanów.

Jędrzejów leżał na szlaku bursztynowym i już jako osada prowadził ożywione kontakty handlowe z Imperium Rzymskim, co jednoznacznie potwierdziło wykopanie monety z podobizną cesarza Dioklecjana! Jędrzejów słynie z zegarów słonecznych. Najokazalszy zegar zdobi Rynek, pozostałe 600 zegarów jest w Muzeum Przypkowskich. W zbiorach muzeum gratką jest list Zygmunta Starego z roku 1535 pisany do Mikołaja Przypkowskiego. Zbiory zegarowe dają Jędrzejowowi trzecie miejsce w świecie, tuż po planetarium w Chicago i Science Museum w Oxfordzie.

W Opatowie jest romańska kolegiatą Świętego Marcina, której ściany zdobi polichromia barokowa z XVIII wieku. Malowidła przedstawiają wiktorię Bolesława Krzywoustego na Psim Polu w roku 1109 nad Henrykiem V cesarzem Niemiec oraz triumf wojsk Władysława Jagiełły pod Grunwaldem w 1410 roku i glorię wiedeńską z 1683 roku, gdzie husaria Jana III Sobieskiego pokonała Turków.

W Ćmielowie od 1790 roku iście królewską wytwarzają porcelanę. Jednym z właścicieli ćmielowskiej fabryki był hrabia Hiacynt Małachowski - kanclerz wielki koronny. Wiślica to gród Wiślan, jednego z plemion, które utworzyło Polskę. Wiślicka Bazylika Narodzenia Najświętszej Marii Panny z 1350 roku, ufundowana przez Kazimierza Wielkiego, ponoć jako pokuta za zabójstwo kanonika Marcina Baryczki. Zachowały się fragmenty fresków rusko-bizantyjskich z lat 1397-1400 fundacji Władysława Jagiełły oraz figura Madonny fundacji Władysława Łokietka z 1300 roku. Pod gotycką kolegiatą w Wiślicy zachowała się posadzka romańska z orantami z 1170 roku. Postacie modlących się osób zajmują 9 metrów kwadratowych powierzchni. Prawdziwy rarytas w światowej skali.

W Szydłowie, polskim Carcassonne, zachował się układ urbanistyczny z XIV wieku. Z murów obronnych, którymi Szydłów otoczył król Kazimierz Wielki, zostały do dziś 4 odcinki, o łącznej długości 680 metrów, wraz z bramą wejściową (Krakowską) i basztą przerobioną na dzwonnicę kościoła farnego. Smaczku dodaje historia z licytacją. W 1822 roku ogłoszono w Dzienniku Urzędowym przetarg na sprzedaż „ruderów zamkowych". Cena wywoławcza tego bezcennego zabytku opiewała na sumę 1867 złotych i 35 groszy. Na szczęście nie znalazł się nabywca i mury przetrwały. W Szydłowie jest też jedna z najstarszych polskich synagog, z połowy XVI wieku. W jej wnętrzu jest czterometrowy posąg Mojżesza trzymającego tablice z Dekalogiem.

Kilka kilometrów od Szydłowa, w miejscowości Grabki Duże jest dość niezwykłe miejsce. Otóż, późnobarokowy pałac o charakterze orientalnym, zbudowany został przez kasztelana małogoskiego, Stanisława Rupniewskiego herbu Śreniawa w 1742 roku, po powrocie z jasyru. I nie było by w tym nic niezwykłego, gdyby nie fakt, że pałac w Grabkach Dużych pełnił funkcję... haremu. Budynek ma kształt ośmioboku, a obok niego stoją dwa pawilony, pierwszy, zgodnie z tradycją turecką był herbaciarnią, drugi - domem modlitwy.

W Pacanowie, o czym każde dziecko wie, Kozy kują! Koziołek Matołek, mądra głowa nie na darmo szukał Pacanowa. Kozy kuły, a i owszem. Żył w Pacanowie ród kowali o tym nazwisku. Dziś koziołek jest niezaprzeczalną wizytówką miasta. Liczba wizerunków sympatycznego koziołka w Pacanowie zadowoliłaby największego gwiazdora! Symbol - koziołek niewątpliwie przyczynił się do powstania w Pacanowie Europejskiego Centrum Bajki. W Pacanowie znajduje się także wspaniały kościół Świętego Marcina z Tours, wybudowany w II połowie XIII wieku. W kościele zachowały się fragmenty oryginalnych murów i renesansowa kaplica z 1633 roku.

O solankach zdrowie dających w Busku wiadomo od dawna. Mowa o nich jest już w przywileju Bolesława Wstydliwego z 1252 roku. Sanatorium Marconi wybudowane zostało w 1836 roku w parku zdrojowym zaprojektowanym przez Henryka Marconiego. W parku jest ogród z fontanną, a promenada zwana aleją Mickiewicza, z dwoma rzędami pięknych kasztanowców, łączy ogród łazienkowski z rynkiem. Kuracjusze słuchają koncertów plenerowych w amfiteatrze. Promenada Gwiazd, ze słoneczkami Krystyny Jamróz, Krzysztofa Pendereckiego, Wiesława Ochmana oraz Bogusława Kaczyńskiego, prowadzi do głównego wejścia na teren sanatorium.

Dowiedz się więcej na stronie regionalnego portalu turystycznego województwa świętokrzyskiego

Zobacz wybrane miejsca w województwie świętokrzyskim